„Keto”, czyli dieta ketogeniczna lub ketogenna, to dieta o wyjątkowo niskiej zawartości węglowodanów, w której aż 80-90% stanowią tłuszcze, a tylko 10-20% – węglowodany i białka. Taki sposób odżywiania się wprowadza organizm w stan ketozy czyli taki, w którym organizm w wyniku braku dostępu do węglowodanów zmienia źródło energii z glukozy na ciała ketonowe, które produkowane są z rozpadu tłuszczów. Paradoksalnie można powiedzieć, że wysokotłuszczowa dieta keto pod kątem fizjologicznym imituje głodówkę! Oryginalnie dieta ketogeniczna powstała w celu leczenia epilepsji. Wprowadzenie organizmu osoby chorej na padaczkę w stan ketozy wiąże się ze zmniejszeniem i złagodzeniem objawów choroby, ponieważ ciała ketonowe prawdopodobnie chronią komórki nerwowe przed atakiem wolnych rodników. Aktualnie dieta zyskuje na popularności nie ze względu na jej oryginalne przeznaczenie, ale przede wszystkim ze względu na jej zastosowanie w odchudzaniu i kilka innych właściwości, które wyróżniają ją na tle innych diet. Czy dieta keto jest bezpieczna i może być stosowana przez każdego?

Kto może bezpiecznie stosować dietę keto

Ketoza może być zdrowa i bezpieczna, ale tylko w niektórych przypadkach. Dieta ketogeniczna może przynosić korzyści m.in. osobom z otyłością, nadciśnieniem, cukrzycą typu 2 i padaczką. Dieta keto stosowana przez zdrowe osoby faktycznie może być dobrą strategią na odchudzanie, ponieważ w trakcie jej stosowania zmniejsza się odczuwanie głodu. Jednak dieta keto zawiera wiele wykluczeń, przez co jest trudna do utrzymania w dłuższej perspektywie czasu. Keto pomaga szybko schudnąć, jednak eksperci zauważają że w większości przypadków po zakończeniu diety masa ciała wraca do wartości sprzed rozpoczęcia. Aby dieta keto była bezpieczna, jej rozpoczęciem należy skonsultować się z dietetykiem i lekarzem i wykonać podstawowe badania. Nawet u osób zdrowych dieta ketogeniczna nie powinna być stosowana dłużej niż kilka miesięcy. 

Dieta keto – tajna broń w walce o wymarzoną sylwetkę

Dieta keto charakteryzuje się szybkimi i spektakularnymi wynikami w odchudzaniu. Głównym mechanizmem, który za tym stoi, jest utrata wody związana z ograniczeniem przyjmowania węglowodanów. Węglowodany w organizmie magazynowane są w formie glikogenu w wątrobie i mięśniach. Glikogen cechuje się wysokim wiązaniem i zatrzymywaniem wody. Ograniczenie spożycia węglowodanów wiąże się ze zmniejszeniem zapasów glikogenu w organizmie, co jest równoznaczne z utratą wody. Innym mechanizmem utraty wagi w diecie ketogenicznej jest jej zdolność do zmniejszania odczuwania głodu. Dzieje się tak za sprawą spadku poziomu greliny – głównego hormonu głodu. Niezależnie od stosowanej diety aby schudnąć, należy spożywać mniej kalorii niż zużywa nasz organizm. Zmniejszenie stężenia greliny powoduje mniejsze odczuwanie głodu w ciągu dnia, dzięki czemu łatwiej jest wytrzymać w deficycie kalorycznym. 

Nie wszystko złoto, co się świeci: grypa niskowęglowodanowa

Na początku stosowania diety ketogenicznej można doświadczyć szeregu nieprzyjemnych objawów. Ten syndrom został nawet nazwany grypą niskowęglowodanową, ponieważ przypomina objawy grypy. Zaczynając stosowanie diety keto można doświadczyć: bólu głowy, zmęczenia, “mgły” mózgowej, zwiększonego głodu, rozdrażnienia, nudności, biegunki czy pogorszenia wydolności fizycznej. Te objawy zwykle ustępują po upływie kilku dni od rozpoczęcia diety, jednak mogą skutecznie zniechęcić do jej stosowania. Jeśli rozpoczynasz dietę keto i te objawy utrzymują się dłużej niż kilka dni, należy przerwać dietę i skonsultować się z lekarzem.

Dieta keto a brzydki zapach

Jednym z częstszych skutków ubocznych ketozy jest nieświeży oddech, często określany jako owocowy i lekko słodki. Wywołuje go aceton – substancja, która jest produktem ubocznym metabolizmu tłuszczów. Jego poziom w organizmie wzrasta na diecie keto, a jednym z mechanizmów pozbycia się go z organizmu jest oddech. Oprócz pary wodnej w oddechu, ciało pozbywa się acetonu również poprzez pot i mocz. UWAGA! Jeśli wyczuwasz w czyimś oddechu aceton, upewnij się, że ta osoba nie choruje na cukrzycę typu 1. U diabetyków stan ketozy może szybko przerodzić się w kwasicę ketonową, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. 

Odwodnienie i skurcze mięśni jako skutek diety keto

W przypadku ketozy u niektórych osób mogą wystąpić bolesne i silne skurcze mięśni, zwłaszcza nóg. Skurcze nóg w ketozie wynikają z odwodnienia i utraty składników mineralnych razem z wodą. Dieta keto sprzyja odwodnieniu poprzez zmniejszenie zapasów glikogenu w ciele. Razem z utratą wody zmniejszeniu ulega zawartość obecnych w niej substancji: witamin i składników mineralnych, m.in. magnezu czy potasu. Innym skutkiem ubocznym ketozy, który wynika z odwodnienia, może być także zwiększone tętno. Warto pamiętać o piciu dużej ilości wody. Jeśli skurcze nie ustępują, warto zbadać poziom elektrolitów we krwi i w razie konieczności zastosować suplementację.

Błonnik a keto

Im bardziej radykalna jest zmiana w sposobie odżywiania, tym większe prawdopodobieństwo, że z początkiem diety pojawią się problemy z układem pokarmowym. Dieta keto może sprzyjać wystąpieniu problemów trawiennych. Najczęściej są one spowodowane spożywaniem niewystarczającej ilości błonnika i piciem niewystarczającej ilości płynów. Bez udziału błonnika w diecie perystaltyka jelit zwalnia i może prowadzić do problemów ze wzdęciami czy wypróżnianiem. W diecie keto należy pamiętać o warzywach o niskiej zawartości wchłanialnych węglowodanów i wysokiej zawartości błonnika. 

Inne przeciwskazania

Po dłuższym czasie stosowania diety keto może rozwinąć się kamica moczanowa oraz zwiększenie stężenia kwasu moczowego.Diety tej powinny stanowczo unikać osoby z chorobami nerek, wątroby i trzustki. Może ona także negatywnie wpływać na gospodarkę hormonalną organizmu.Mniej restrykcyjne i mniej ryzykowne dla zdrowia są inne diety low-carb, w których spożycie węglowodanów nie jest aż tak drastycznie ograniczone.