Wysokobiałkowa - Dieta - Wiesz Co Jesz!

Wysokobiałkowa

O CHOROBIE/DIECIE:

Dieta wysokobiałkowa polega na zwiększonej podaży białka w stosunku do normy dla danej grupy ludności. Taką dietę stosuje się przede wszystkim wśród osób niedożywionych, rekonwalescentów, a także sportowców chcących zwiększyć ilość tkanki mięśniowej w swoim ciele.

DIAGNOSTYKA:

Nie dotyczy diagnozy lekarskiej.

LECZENIE I DIETA:

W większości przypadków dietę należy ustalać indywidualnie, dopasowując ją do potrzeb danej osoby, chorób współistniejących. Podstawowe zasady diety wysokobiałkowej to:

  • 4-5 posiłków dziennie w odstępach 2,5-4 h,
  • w każdym posiłku powinny być produkty bogate w białko (tj. mięso, chude wędliny, przetwory mleczne, ryby i owoce morza, przetwory sojowe),
  • zadbanie o odpowiednie nawodnienie (co najmniej 1,5 l płynów dziennie, w tym wody, słabych naparów herbaty i ziół),
  • spożywanie dużych ilości warzyw i owoców (co najmniej 5 porcji dziennie, przy czym najlepiej 3-4 porcje warzyw i 1-2 porcje owoców),
  • spożywanie pełnoziarnistych produktów zbożowych,
  • włączenie do diety nasion roślin strączkowych jako źródła białka, błonnika i węglowodanów,
  • wybieranie chudych i nieprzetworzonych mięs oraz najlepiej półtłustych produktów mlecznych z uwzględnieniem w diecie fermentowanych przetworów mlecznych (jogurt, kefir, maślanka),
  • wybieranie tłuszczów pochodzenia roślinnego,
  • włączenie do diety tłustych ryb morskich (łosoś, śledź, węgorz, makrela, sardynki),
  • rezygnacja ze słodyczy i innych wysoko przetworzonych produktów,
  • można korzystać w tej diecie z dodatkowego źródła białka w postaci odżywek białkowych – dosypywanych do potraw lub stosowanych jako koktajl.

ENERGIA I PROPORCJE MAKROSKŁADNIKÓW:

Kaloryczność diety powinna być dostosowana indywidualnie, do masy ciała, wzrostu, wieku, aktywności fizycznej, stanu zdrowia i celu terapeutycznego. Należy jednak zadbać o właściwą podaż kalorii w diecie, gdyż w przypadku ich niedostatku względem zapotrzebowania, białko może zostać wykorzystane w celach energetycznych.
Dieta polega na zwiększonej podaży białka (zwykle do 1,2-2 g/kg masy ciała/dobę., przy czym standardowa dieta normobiałkowa zakłada jego spożycie na poziomie 1 g/kg masy ciała/dobę).
Mięsa, ryby (także tłuste, gdyż są źródłem kwasów tłuszczowych omega-3), mleko i przetwory mleczne – te produkty powinny stanowić 2/3 źródeł białka w diecie. Białko w nich zawarte jest białkiem pełnowartościowym, zawierającym wszystkie aminokwasy niezbędne, których organizm nie potrafi sam wyprodukować.
Aby zwiększyć ilość białka w potrawach, można dodawać do nich odtłuszczone mleko w proszku, białka jaja, jogurty (np. do surówek i sałatek, w tym wysokobiałkowy jogurt typu skyr), serki wiejskie czy homogenizowane.

WITAMINY I SKŁADNIKI MINERALNE:

Osoby stosujące dietę bardzo wysokobiałkową (30-40% energii pochodzącej z białka, jednocześnie mała podaż węglowodanów) charakteryzują się częstszymi niedoborami niektórych składników, w tym błonnika, witamin z grupy B, magnezu, kwasu foliowego. Ponadto spożywają one zbyt dużo fosforu i sodu. Warto pamiętać, by wszystkie posiłki na diecie bogatej w białko zawierały co najmniej porcję owoców i/lub warzyw (przy czym jedna porcja to średnio 1 większe warzywo lub owoc albo 2-3 sztuki drobnego owocu/warzywa). Dzięki temu zmniejszymy ryzyko wystąpienia niedoborów.

INNE:

Należy być ostrożnym przy stosowaniu diety wysokobiałkowej w celu zmniejszenia masy ciała. Nie powinno się stosować tej diety dłużej, niż miesiąc. W dłuższej perspektywie mogłaby ona bowiem prowadzić do problemów z zaparciami, niedoborami składników mineralnych i witamin (w tym wapnia, który jest potrzebny organizmowi do przyswajania białka, a którego niedobór mógłby zwiększać ryzyko osteoporozy). Dieta wysokobiałkowa w długim okresie stosowania może też przyczyniać się do zwiększenia produkcji ciał ketonowych w organizmie, zaburzać pracę nerek i wątroby (a przy tym wpływać na kumulację produktów przemiany materii w ciele), a ponadto powodować ospałość, przemęczenie. W celu zmniejszenia masy ciała przede wszystkim należy zmniejszyć podaż kalorii w stosunku do dziennego całkowitego zapotrzebowania na nie, a niekoniecznie zwiększać spożycie białka.